Chào mừng đến với website chính thức của DANASME

Gánh nặng nợ nước ngoài
Ngày đăng : 29/08/2018
(TBKTSG) - Theo số liệu chính thức, tính đến cuối năm 2017, trong tổng dư nợ chính phủ vào khoảng 2,593 triệu tỉ đồng thì đến 1,547 triệu tỉ đồng là vay trong nước, chủ yếu thông qua phát hành trái phiếu bằng nội tệ. Nợ nước ngoài của Chính phủ chiếm hơn 1 triệu tỉ đồng một chút, chủ yếu là các khoản vay ưu đãi từ các định chế quốc tế.
  

Tuy nhiên, điều đáng lo nằm ở chỗ khác: Nợ nước ngoài của quốc gia vào thời điểm cuối năm 2017 là 2,451 triệu tỉ đồng bằng 49% GDP; mặc dù nằm trong giới hạn được Quốc hội cho phép (chưa vượt 50% GDP) nhưng đang tăng nhanh.

Ở đây cần lưu ý, nợ nước ngoài của quốc gia bao gồm nợ nước ngoài của Chính phủ, nợ vay nước ngoài được Chính phủ bảo lãnh và cả nợ của doanh nghiệp vay nước ngoài theo phương thức tự vay tự trả. Có nghĩa doanh nghiệp tư nhân vay nợ nước ngoài, không dính dáng gì đến Chính phủ thì khoản nợ của họ vẫn phải tính vào nợ nước ngoài của quốc gia. Chính vì thế ở trên nói nợ nước ngoài của Chính phủ chỉ hơn 1 triệu tỉ đồng trong khi nợ nước ngoài của quốc gia lại lên đến gần 2,5 triệu tỉ đồng.

Trong tổng nợ nước ngoài vào cuối năm 2017, nợ nước ngoài trung hạn và dài hạn của doanh nghiệp tự vay tự trả cộng với nợ ngắn hạn của doanh nghiệp và tổ chức tín dụng lên đến 1,158 triệu tỉ đồng, cao hơn cả nợ nước ngoài của Chính phủ.

Nguyên nhân làm cho nợ nước ngoài của quốc gia tăng nhanh nằm ở các khoản tự vay tự trả của doanh nghiệp (các khoản vay trung và dài hạn tăng 22,56%, các khoản vay ngắn hạn tăng 73% so với năm 2016). Doanh nghiệp tự vay tự trả, mặc dù phải báo với Ngân hàng Nhà nước, nhưng nằm ngoài tầm kiểm soát trực tiếp của Chính phủ. Chẳng hạn trong mức tăng đột biến 73% các khoản vay ngắn hạn của doanh nghiệp có khoản vay nước ngoài của công ty Vietnam Beverage khoảng 5 tỉ đô la mà trước đó chúng ta cứ tưởng phía Thái Lan trực tiếp rót vào ở dạng đầu tư để mua lại cổ phần của Sabeco.

Liên quan đến nợ nước ngoài, nhiều người cứ nhầm tưởng cuộc khủng hoảng hiện nay của Thổ Nhĩ Kỳ là do tranh chấp với Mỹ, do hai bên áp thuế lên hàng hóa của nhau. Thật ra, cũng giống trường hợp Thái Lan vào năm 1997, khủng hoảng nổ ra ở Thổ Nhĩ Kỳ chủ yếu do nợ nước ngoài gây sức ép lên nền kinh tế. Những năm trước đồng vốn giá rẻ thúc đẩy các ngân hàng Thổ Nhĩ Kỳ vay ngoại tệ về cho doanh nghiệp trong nước vay lại. Chỉ cần một hai biến cố làm chủ nợ lo ngại là áp lực thu hồi nợ gia tăng, đồng nội tệ lira mất giá đến 70% từ đầu năm đến nay, khả năng trả nợ khó dần, doanh nghiệp phá sản, hệ thống ngân hàng lung lay… Nói cách khác, đó là cái giá phải trả khi vay nguồn vốn ngoại tệ thay vì dựa vào khả năng tài chính trong nước.

Tính đến cuối năm 2017, nợ nước ngoài trung hạn và dài hạn của doanh nghiệp tự vay tự trả cộng với nợ ngắn hạn của doanh nghiệp và tổ chức tín dụng lên đến 1,158 triệu tỉ đồng, cao hơn cả nợ nước ngoài của Chính phủ.

Đã đến lúc Chính phủ phải siết lại các khoản vay nước ngoài của doanh nghiệp dù dưới dạng tự vay tự trả nếu thực chất chúng là các khoản vốn mua lại cổ phần của doanh nghiệp Việt Nam. Nếu cứ để các công ty thực chất là của nước ngoài nhưng đăng ký là doanh nghiệp trong nước thì các khoản vay của họ sẽ thành nợ nước ngoài của quốc gia.

Trước mắt Thủ tướng Chính phủ đã giảm hạn mức vay nước ngoài của doanh nghiệp theo dạng tự vay tự trả xuống còn 5 tỉ đô la, giảm 0,5 tỉ đô la so với quyết định trước đó; dư nợ vay nước ngoài ngắn hạn của doanh nghiệp không vượt quá số dư nợ vào cuối năm 2017. Đây là những biện pháp tình thế cần thiết trong bối cảnh kinh tế thế giới có nhiều biến động. Vấn đề là giữ vững kỷ cương phép nước để không doanh nghiệp nào được vượt rào vay quá hạn ngạch đã đặt ra, đưa các cơ quan quản lý nhà nước vào thế khó như vụ mua lại Sabeco vừa rồi.

Nguyễn Vũ

GIỚI THIỆU DANASME
Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Đà Nẵng (sau đây gọi là Hiệp hội) được Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng cho phép thành lập tại Quyết định số 2006/QĐ-UBND ngày 31 tháng 3 năm 2006. Hiệp hội có tư cách pháp nhân, có con dấu, tài khoản và biểu tượng riêng để giao dịch theo quy định của pháp luật. Trụ sở của Hiệp hội đặt tại thành phố Đà Nẵng...xem tiếp
 
HỘI VIÊN HIỆP HỘI
  • Công ty TNHH máy bán hàng tự động Minh Lâm Viettronimex Đà Nẵng
  • Công ty TNHH Thực phẩm Minh Anh Công Ty Cổ Phần Du Lịch Phương Đông Việt
  • Công ty CP giám định Thái Dương Công ty TNHH Bách Phương
  • Chi nhánh CTy TNHH Kiểm toán và tư vấn ThăngLong-TDK Công ty CP Thiên Kim
  • Công ty TNHH TM XL Giang Nam Công ty CP SQ Việt Nam
  • Ngân hàng TMCP Đông Nam Á - CN Đà Nẵng Công ty CP cơ khí Hà giang Phước Tường
  • Công ty TNHH TM TH Phước Tiến Công ty TNHH Ngọc Linh
  • Công ty CP D.T.T.P Ngân hàng Eximbank, CN Đà Nẵng
  • Công ty CPĐT và phát triển nhà Đà Nẵng Công ty CP Lương Thực Đà Nẵng
  • Ngân hàng BIDV, CN Đà Nẵng Công ty CP truyền hình cáp Sông Thu
  • Công ty TNHH Hải Vân Nam Công ty Cổ phần Bình Vinh
  • Công ty TNHH CNPM Thế Giới Phẳng